İnsanlar Neden Esner?

[Sor Bakalım]

Esnemek, hepimizin gün içinde defalarca yaptığı oldukça sıradan bir hareket gibi görünür. Özellikle uykumuz geldiğinde, sabah yeni uyandığımızda veya uzun süre aynı şeyle ilgilendiğimizde ağzımızı açıp derin bir nefes alırız. Ancak esnemenin neden ortaya çıktığı konusunda bilim dünyasında hâlâ kesinleşmiş tek bir açıklama yoktur.

Esneme sırasında ağız genişçe açılır, derin bir nefes alınır ve yüz, çene ile boğaz çevresindeki bazı kaslar gerilir. Bu hareket yalnızca insanlarda da görülmez; pek çok omurgalı hayvanda esneme benzeri davranışlara rastlanır.

En Çok Ne Zaman Esneriz?

Esneme özellikle uykuya yaklaşırken, uyanırken, yorulduğumuzda veya sıkıldığımızda daha sık görülür. Araştırmalar, esnemenin uyku hâli ve artan uyku baskısıyla yakından ilişkili olduğunu gösteriyor.

Bu nedenle esnemenin, beynin bir durumdan başka bir duruma geçiş yaptığı zamanlarla bağlantılı olabileceği düşünülüyor. Örneğin uyanıklıktan uykuya veya uykudan uyanıklığa geçerken esneme sıklığımız artabilir.

Esnemek Beyni Serinletiyor Olabilir mi?

Esnemeyle ilgili en ilginç teorilerden biri, bu hareketin beynin sıcaklığının düzenlenmesine yardımcı olabileceği düşüncesidir.

Bu teoriye göre esneme sırasında gerçekleşen derin nefes alma, çene hareketleri ve bölgedeki kan dolaşımı, beynin sıcaklığının düzenlenmesine katkıda bulunabilir. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan bazı çalışmalar bu görüşü destekleyen bulgular ortaya koymuştur. Ancak esnemenin temel görevinin kesin olarak beyni soğutmak olduğu henüz kanıtlanmış değildir.

Esnemek Oksijen Eksikliğinden mi Olur?

Eskiden yaygın olan açıklamalardan biri, kandaki oksijen azaldığında vücudun daha fazla oksijen almak için esnediğiydi. Günümüzde ise esnemenin yalnızca oksijen ihtiyacıyla açıklanamayacağı biliniyor.

Esneme sırasında gerçekten derin bir nefes alırız ancak araştırmalar, bu davranışın arkasında çok daha karmaşık sinirsel ve fizyolojik mekanizmaların bulunduğunu gösteriyor.

Başkasını Esnerken Görünce Neden Biz de Esneriz?

Esnemenin belki de en ilginç tarafı bulaşıcı olabilmesidir. Bir insanın esnediğini görmek, esneme sesini duymak hatta bazen yalnızca esnemekten bahsetmek bile başka birinin esnemesini tetikleyebilir.

Bulaşıcı esnemenin sosyal davranışlar ve insanların birbirlerinin davranışlarını istemsiz olarak taklit etmesiyle ilişkili olabileceği düşünülüyor. Bunun kesin nedeni de henüz tamamen açıklanmış değildir.

Esnemenin Tek Bir Nedeni Var mı?

İnsanların neden esnediğinin tek ve kesin bir cevabı henüz yok. Esneme; uyku ve uyanıklık arasındaki geçişler, beynin sıcaklığının düzenlenmesi ve sinir sistemindeki çeşitli mekanizmalarla ilişkili olabilir.

Yani birkaç saniyelik basit bir esneme bile, vücudumuzda düşündüğümüzden çok daha karmaşık süreçlerin sonucu olabilir.